شکاف دیجیتالی


گروه مهندسی آی کن،اتوماسیون اداری،حسابداری تعهدی،BPMS

ما زمانی می توانیم از شکاف دیجیتالی و بحث ورود ریال به منظور کاهش آن صحبت کنیم که قبل از آن بتوانیم شکاف دیجیتال را معنی کنیم، حال من می خواهم تعریف جدیدی از شکاف دیجیتالی ارائه دهم و آن اینکه این شکاف علاوه بر بحث دسترسی به اطلاعات و خدمات بحث تولید محتوای مناسب و فرهنگ استفاده از اطلاعات و خدمات را نیز شامل شود.

پر واضح هست که این سه، تولید محتوا، دسترسی به محتوا و فرهنگ استفاده از آن سه ضلع مثلث می باشند که چشم پوشی از هر کدام از آنها باعث خواهد شد که ما مسیر را اشتباه و ناقص طی کنیم. شما فکر کنید بجای ۱۶ میلیاردی که دولت جهت کاهش این شکاف دیجیتالی درنظر گرفته است، همه را فقط برای دسترسی به اطلاعات و خدمات صرف کند و به سایر مباحث اختصاص ندهد، در این صورت قطعا در آینده با یک موجود ناقص روبرو خواهیم شد و یک پروژه دیگر به پروژه های ناموفق در این حوزه باید اضافه کنیم.

بدیهی است تولید محتوا، فرهنگ و دسترسی همه در یک سطح نیستند و شاید مثلا فرهنگ از تولید محتوای مناسب عقب‏تر و محتوا از دسترسی یکسان عقب‏تر باشد پس باید طبق یک برنامه ریزی مناسب و استراتژیک و در بازه های زمانی مناسب سعی کنیم همه این موارد را به یک سطح برسانیم.

حال که درک بیشتری نسبت به موضوع شکاف دیجیتالی پیدا کردیم باید به راهکار های کاهش این شکاف بپردازیم و متاسفانه باید بگوییم آنطور که باید و شاید هیچ زمان از ظرفیت های موجود درست جهت کاهش این شکاف استفاده نشده است، باید برنامه های دولت در این خصوص را کامل متوجه شویم و بعد روی آن نظر دهیم که آیا این هزینه در جای مناسبی خرج می شود یا خیر ؟ مثلا آموزش که از ارکان مهم و اساسی فرهنگ سازی در حوزه دیجیتال هست در این برنامه چه جایگاهی دارد و آیا اساسا این برنامه به تمام جنبه های کاهش دیجیتال پرداخته است یا فقط فکر دسترسی و زیرساخت و شبکه است !؟ اما بد نیست همین حالا ذکر کنیم اگر بحث رسانه عمومی و تاثیر مثبت آن بر فرهنگ را نادیده بگیریم قطعا و بی شک راه را اشتباه رفته ایم ! جدیدا شبکه دو و برنامه کودکان محله گل و بلبل خیلی زیبا روی موضوع فرهنگ استفاده از فضای مجازی کار می کند که بنده مشاهده این برنامه را برای بزرگسالان نیز توصیه می کنم چون هیچ برنامه جایگزینی برای آن نمی توانم پیدا کنم!

فرض بر این بگیریم ما در تمام نقاط کشور دسترسی به اینترنت، تکنولوژی و خدمات الکترونیک را محیا کردیم حال بهتر است بیاندیشیم کسانی که تا دیروز از لحاظ دسترسی مشکل داشتند حال قرار است کدام خدمات را بگیرند ؟ بحث دولت الکترونیک و پرداختن به آن در دولت بیشتر خلاصه شده است در آماده سازی زیرساخت شبکه و دسترسی، و شاید بد نباشد دولت برای ایجاد و توسعه خدمات دولت الکترونیک و هوشمند نیز فکری بکند!! شاید مرتبط نباشد اما بد نیست عنوان کنیم اگر الزام اجرایی به دستگاه های دولتی و عمومی جهت ارائه خدمات الکترونیک وجود داشت و برای این موضوع برنامه و بودجه مناسب دیده میشد شاید در حال حاضر این مقدار مشکل مرتبط با محیط زیست نداشتیم. متاسفانه باید یادآور شویم دولت در خصوص توسعه خدمات دولت الکترونیک و دولت هوشمند که یکی از اضلاع مهم کاهش شکاف دیجیتالی هست، کار عملی درخور این موضوع به شدت مهم انجام نداده است.

دولت در چندین سال پیش بحث ICT های روستایی را به منظور کاهش دیجیتالی از بعد دسترسی در روستاهای کشور ایجاد کرد (البته یکی از دلایل ایجاد ICT این بوده است). بد نیست قبل از پرداختن مجدد به بحث دسترسی یکسان به اطلاعات و تکنولوژی، سری هم به وضعیت این ICT ها بزنیم و ببینیم در چه حالی هستند ؟ یا بد نیست طرح دولت را نیز مشاهده کنیم که آیا در آن توسعه ICT ها لحاظ شده است یا آنها کلا فراموش شده اند و کار اصلی آنها شده است فروش شارژ موبایل، کپی و … بنظر قبل از هر هزینه ای باید به این بپردازیم که قرار است پول را چگونه هزینه کنیم ؟ از هزینه آن چه انتظاری داریم ؟ مدت برنامه ما تا چه تاریخی هست ؟ دولت و بخش خصوصی هر کدام چه وظیفه ای دارند ؟ مشخص است که اگر بخش خصوصی به وظیفه اش عمل نکرد چه سرونوشتی در انتظارش هست اما اگر دولت به تعهداتش عمل نکرد باید چه کرد ؟

مجید حصارکی

مدیر بازاریابی و توسعه بازار گروه مهندسی آی کن

روزنامه ایران